ایران بهورز

✔تعریف پایگاه تغذیه سالم:

_مکانی که تهیه و توزیع مواد آشامیدنی و خوردنی  به صورت سرد و گرم در آنجا انجام می گیرد.

✔تغذیه سالم:

_تغذیه که تمام نیازهای تغذیه ای بدن را تامین کند و سالم، کافی، متنوع و متعادل باشد.

✔غذای سالم:

_غذایی که از مواد اولیه سالم و ایمن تهیه شده باشد و عاری از هرگونه مواد زیانبخش و مضر باشد.

✔در پایگاه تغذیه سالم چه نکاتی باید رعایت شود:

➕مواد غذایی همانند میوه و سبزی به دقت شسته و ضد عفونیشده و سپس در یخچال نگهداری شوند.

➕ محصولات غذایی بسته بندی شده باید از کارخانه جات معتبر تهیه و دارای پروانه ساخت، سری ساخت، تاریخ تولید و تاریخ مصرف باشد.

➕ غذا باید در محلی تمیز و عاری از گرد و خاک و دور از دسترس حشرات و جانوران موذی نگهداری شود.

➕ در صورت تهیه لقمه سالم در پایگاه، نان به طور روزانه تهیه شده و کپک زده یا بیات نباشد.

➕غذاهای خام و پخته باید در یخچال های جدا از هم نگهداری شوند با هم مخلوط نشوند.

➕ به جای سرخ کردن از روش های سالم تری مانند آب پز کردن، تنوری کردن، بخارپز کردن و یا کبابی کردن استفاده شود و در صورت تمایل به سرخ کردن فقط از روغن مایع مخصوص سرخ کردن استفاده شود.

➕غذاهای پخته شده نباید بیش از نیم ساعت خارج از یخچال نگهداری شوند.

➕در تهیه غذا از نمک ید داری که دارای پروانه ساخت از وزارت بهداشت است استفاده شود.

➕ بسته بندی و عرضه مواد خوراکی در کاغذ های باطله، روزنامه و یا کیسه های پلاستیکی مصرف شده و رنگی اکیداً خودداری شود.

✔مواد غذایی قابل عرضه و یا ممنوع در پایگاه تغذیه سالم:

✅مکان مناسب پایگاه تغذیه سالم:

➕ در مناطق پرباران یا بسیار گرم پایگاه تغذیه سالم ترجیحاً در فضای بسته مراکز آموزشی و در مناطق با آب و هوای معتدل در فضای باز (حیاط مدرسه)مستقر باشد.

➕دارای دسترسی راحت و ایمن برای دانش آموزان باشد.

➕داری فاصله مناسب از محل جمع آوری پسماند و سرویس های بهداشتی باشد.

➕قرار داشتن در معرض دید و کنترل مسئولان و مراکز آموزشی.

✅اصول طراحی و تجهیزات در پایگاه تغذیه سالم:

1_ پایگاه تغذیه سالم نوع اول:

_این پایگاه صرفاً عرضه و فروش مواد خوراکی و آشامیدنی بسته بندی شده و آماده را بر عهده دارد.

❌تجهیزات:

➕یخچال ویترینی.

➕روشویی و حوله برای استفاده کارکنان.

➕قفسه بندی دیواری جهت نگهداری مواد خوراکی .

➕قفسه های زمینی دردار جهت ذخیره و انبار مواد خوراکی.

➕ظروف زباله‌ای دردار قابل شستشو.

➕ قفسه یا رختکن جهت نگهداری لوازم شخصی فروشنده .

➕جعبه کمک های اولیه.

➕ تجهیزات گرمایشی مثل شوفاژ یا بخاری.

➕تجهیزات سرمایشی مانند کولر.

➕ محل عرضه مواد غذایی از مصالح ساختمانی بادوام و قابل شستشو و بدون شکاف و دارای رنگ های روشن و ملایم باشد.

2_پایگاه تغذیه نوع ۲:

_این پایگاه علاوه بر فروش مواد خوردنی وآشامیدنی بسته بندی شده، مواد غذایی گرم و طبخ شده را نیز تهیه و توزیع میکند.

❌تجهیزات:داشتن تجهیزات پایگاه نوع اول به علاوه:

➕اجاق گاز.

 ➕ظرفشویی دو لنگه مجهز به آب گرم و سرد.

➕ قفسه جهت نگهداری ظروف.

 ➕میز کار جهت آماده سازی مواد خوراکی.

➕ قفسه یا کمد درد دار جهت ذخیره و انبار مواد غذاییاولیه  مثل پیاز و سیب زمینی و روغن.

➕نوع پوشش دیوار محل پخت تا زیر سقف از جنس سنگ کاشی سرامیک صاف و بدون فرورفتگی و شکاف باشد.

➕ پوشش کف از جنس سنگ سرامیک کاشی و موزاییک غیر لغزنده باشد.

✅ایمنی و شرایط فنی پایگاه تغذیه سالم:

➕در پایگاه تغذیه سال نوع دوم صرفاً خوراکی های مجاز عرضه شود و از فروش لوازم التحریر و سایر کالاها اکیداً خودداری گردد.

_ پوشش دیوارها سقف و کف محل پخت از جنس سنگ کاشی و یا سرامیک  قابل شستشو، صاف، بدون فرورفتگی یا شکاف و دارای رنگ های روشن و ملایم باشد.(به منظور جلوگیری از ورود حشرات و حیوانات موذی).

➕ درها و پنجره ها به گونه‌ای باشد که نور کافی و مناسب را تامین نموده، قابل شستشو و دارای توری مناسب باشد که از ورود حشرات و سایر حیوانات جلوگیری کند.

➕دارای آب  آشامیدنی و سیستم فاضلاب باشد.

➕دارای شوفاژ یا بخاری باشد و در صورت استفاده از بخاری گازهای حاصله به وسیله ی دودکش به خارج از محوطه پایگاه تغذیه سالم هدایت شود.

➕برخورداری از جریان هوا و تهویه مناسب و حتی الامکان نصب هواکش.

➕در صورت استفاده از اجاق گاز برای پخت و پز تعبیه هود در قسمت فوقانی اجاق گاز ضروری است.

➕ تامین نور کافی و مناسب با استفاده از منابع روشنایی طبیعی و مصنوعی.

✅بهداشت فردی و عمومی در پایگاه تغذیه سالم:

➕تمامی اشخاصی که در تهیه و توزیع مواد غذایی شرکت دارند باید کارت معتبر بهداشت داشته باشند.( مدت اعتبار کارت معاینه پزشکی(بهداشت)برای افرادی که در تهیه و توزیع مواد غذایی سر و کار دارند شش ماه و افرادی که صرفاً در توزیع و فروش مواد غذایی دخالت دارند یک سال می باشد).

➕افرادی باید ملبس به روپوش سفید باشد.

➕ کلیه پرسنل باید بهداشت فردی را رعایت کنند : کوتاه کردن ناخن ها، شستن مرتب دستها.

➕ مسئول دریافت وجه در تهیه و توزیع مواد خوراکی دخالت نداشته باشد.

➕ روزانه پایگاه تغذیه نظافت شود.

➕کارکنان در صورت ابتلا به بیماری‌های واگیری مثل سرماخوردگی، اسهال و بیماری‌های پوستی تا بهبودی کامل از تماس با مواد غذایی خودداری کنند.

➕ مسئول پایگاه تغذیه سالم جهت برداشتن مواد غذایی آماده مصرف از پنس(انبرک)استفاده کند.

➕از دست به دست کردن(دستمالی) غذای پخته شده مخصوصا گوشت ها خودداری گردد.

تجهیزات و لوازم کار در پایگاه تغذیه سالم:

➕ استفاده از ظروفی که به وسیله وزارت بهداشت غیر مجاز اعلام شده ممنوع است.

➕ در صورت استفاده از ظروف لعابی باید کاملاً سالم ،فاقد شکستگی و لب پریدگی باشند.

➕ وسایل و ظروف غذا باید پس از هر بار مصرف کاملا شسته و هرچند یکبار گندزدایی شد.

➕ وسایل و ظروف غذاخوری باید در ویترین یا قفسه دردار نگهداری شوند.

➕ استفاده از قندان ،نمدان و نظیر آنها بدون سرپوش ممنوع است.

➕ میز کار باید صاف ،تمیز ،سالم ،بدون درز و روکش آن از جنس قابل شستشو باشد.

➕سطل زباله باید بهداشتی ،قابل شستشو و مجهز به کیسه زباله بوده و پس از هر بار تخلیه شسته شود.

➕ در صورت استفاده از گاز شهری یا کپسول گاز مایع ، کنترل مستمر لوله هاو شیرآلات از نظر ایمنی و جلوگیری از نشت گاز ضروری است.( استفاده از کپسول آتش نشانی الزامی است).