ایران بهورز

✅بیماری سیاه سرفه:(pertussis)

✔ جزو بیماری‌های سندروم تورچ و قابلیت عبور از جفت را دارد.

✔ بیماری یک الی دو ماه یا بیشتر طول می‌کشد.
✔در اکثر موارد شیرخواران را تحت تأثیر قرار می‌دهد و باعث مرگ آنها می‌شود.
✔سیاه سرفه در ایران در مرحله کنترل قرار دارد .

✔ سیاه سرفه یکی از بیماری های شدیدا مسری است و 90% افراد مستعد خانواده فرد بیمار را درگیر میکند.

✔سیاه سرفه در همه نقاط دنیا انتشار دارد و در آب و هوای معتدل و سرد شایع است این بیماری ازهر 2تا5 سال بخصوص در جوامع شهری بحالت اپیدمی در می آید

✔هر ساله حدود 51 میلیون مورد ابتلا ب بیماری و 600 هزار مرگ ومیر در اثر این بیماری در جهان اتفاق می افتد.

✅عامل بیماری:
✔بردتلا پرتوزیس(bordetella pertussis):

▪️عامل بیماری در انسان
▪️۹۵ درصد موارد سیاه سرفه را ایجاد می‌کند
▪️تولید توکسین می‌کند

✔بردتلا پارا پرتوزیس(bordetella para pertussis):
▪️ زئونوس (عامل بیماری در انسان و حیوان)
▪️توانایی تولید توکسین را ندارد.

✅اندام درگیر کننده: دستگاه تنفسی

✅علائم بیماری:

_سرفه های قطاری(حداقل ۲ هفته)

(wooping cough):حملات سرفه به نام سرفه ووپ یا هووپ است که بیمار در بین سرفه ها نفس به داخل می کشد و دوباره سرفه شدید می کند.

✔کبودی لب

✔استفراغ بعد از سرفه

✅راه انتقال :
✔در اثر تماس مستقیم با ترشحات دستگاه تنفسی فرد آلوده
✔از طریق هوا و به احتمالی از طریق ریز قطره های آب دهان
✔ بیشتر شیرخواران را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

✅مخزن: انسان

✅دوره کمون: ( ۷ الی ۱۰ )روز_ به طور متوسط ۵ الی ۲۱ روز .
✔به طور کلی ۱الی ۳ هفته.

✅طول مدت بیماری: ۶ الی ۸ هفته.

✅تشخیص:
نمونه برداری از حق
آزمایش خون
عکسبرداری از ریه

✅پیشگیری:

✔واکسیناسیون طبق برنامه کشوری

_واکسن سیاه سرفه به طور معمول همراه با واکسن های دیفتری و کزاز تجویز میشود

_ دوره ایمن سازی اولیه شامل سه دوز ب فواصل زمانی 2، 4، 6 ،18ماهگی و4_6سالگی می باشد.

نکته:برای حفظ ایمنی پس از پنج نوبت تلقیح واکسن سه گانه یا دوگانه ،واکسن دوگانه ویژه بزرگسالان باید هر 10سال یکبار تکرار میشود.

✅عوارض واکسن:

✔ تب بیش از 5\40درجه

✔گریه های شدید ومداوم و بیش از 3 ساعت

✔تشنج

✔ آنسفالیت

نکته: درصورت وجود عوارض حذف واکسن سیاه سرفه در تزریق نوبت های بعدی لازم است و فقط واکسن توام ،دیفتری و کزاز به موقع تزریق خواهیم کرد

نکته:میزان اثربخشی واکسن بعد از 4 تا 12 سال کاهش پیدا میکند ب همین دلیل این بیماری در نوجوانی و بزرگسالی دیده میشود.

✅جدا سازی در سیاه سرفه:

✔در روزهای اول بیماری تا پنج روز کامل از شروع آنتی بیوتیک

✔باید از تماس با فرد بیمار خود داری کرده بیمارانی که درمان نشده باشند به مدت سه هفته از شروع سرفه ، عفونت را منتقل می نمایند.

✔یعنی جدا سازی درصورت شروع درمان هفت روز و در غیر این صورت سه هفته است.

✅درمان:

دارو هایی از قبیل اریترومایسین ، آزیترومایسین کلاریترومایسین ،برای ۵،۷،۱۴روز.

✅شیوع: در ایران در استان‌های مازندران، قزوین، قم شایع‌تر است.

✅مراحل بیماری:

1) مرحله کاتارال که دارای:

✔آبریزش بینی

✔اشک ریزش

✔سرفه مشابه سرماخوردگی

2) مرحله پاروکسیال با علایم زیر همراه است:

✔سرفه شدیدتر

✔حملات شدید و پشت سر هم در طی بازدم

✔استفراغ و کبودی به دنبال حملات

3) مرحله نقاهت با علایم زیر همراه است:

✔یک تا دو هفته طول می کشد ✔کاهش تدریجی حملات ✔کاهش تدریجی استفراغ

✅دارای دو فرم:

الف:فرم شیرخواران :

✔ تظاهرات بالینی متفاوت است

✔ دوره کاتارال کوتاه و معمولا همراه با آپنه،تنفس نامنظم و تشنج است.

✔میزان مرگ و میر در این گروه بیشتر از بزرگسالان است.

ب:فرم بالغین:

✔به علت واکسیناسیون فرم بیماری خفیف تر است.

✅عوارض بیماری:

✔ عفونت های ثانویه مثل عفونت های گوش (اوتیت حاد) یا ریه (پنومونی)

✔ عوارض فیزیکی به علت فشار بالای ناشی از سرفه مثل شکستن دنده ها

✔ایجاد هوا در فضای جنب (پنومومدیاستن)خونریزی شبکیه یا مغز،خون دماغ شدن ،پرولاپس رکتوم

✔ سوء تغذیه یا کم آبی ،اختلالات اسید وباز و یا املاح بدن

✔تشنج،اختلال عملکرد مغزی _آنسفالوپاتی

✔ ایست تنفسی،مرگ ناگهانی در شیر خواران.

✅نمونه گیری:

✔ سواب را به انتهایی ترین بخش بینی(نازوفارنکس) برده و چند لحظه نگه می داریم تا ترشحات به آن جذب شود و بلافاصله ب محیط ترانسپورت انتقال داده می شود.

✔در مورد نوزادان در صورت عدم موفقیت در نمونه گیری از نازوفارنکس حاوی محیط کشت را 3 بار جلو دهان یا بینی کودک در فاصله ۱۰سانتی متری هنگام سرفه شدید نگه می داریم.

✅مراقبت بیماری سیاه سرفه:

✔سیاه سرفه از دسته بیماری های مشمول گزارش دهی فوری می باشد.

✔ هر مورد محتمل لازم است قبل از شروع درمان جهت نمونه برداری به آزمایشگاه مرکز بهداشت ارجاع شود

✔در تمامی سطوح مراقبت گزارش دهی انجام می گیرد در مواردی که مورد بیماری وجود ندارد ارسال گزارش صفر بیماری الزامی است

✅مراقبت بعد از تماس با بیماری:

✔افراد خانواده و مهد کودک ها.

✔ باتوجه به سن و وضعیت ایمنسازی آنها به مدت 14 روز اریترومایسین را دریافت نمایند.

✔ همه افراد در تماس با بیمار تا 21 روز از آخرین تماس تحت مراقبت باشندو درصورت بروز سرفه بررسی و درمان گردند.

✔اگر سن افراد کمتر از 7 سال باشد و واکسن دریافت نکرده باشند مطابق دستورالعمل انجام شود.

✔دانش آموزان و کارکنان مدارس با ابتلا به سیاه سرفه تا 5 روز بعد از درمان از حضور در مدرسه خود داری کنند.

✔در بالغینی که در تماس بیمارستانی با فرد بیمار هستند میتوان شروع اریترومایسین را تا زمان شروع اولین علایم تنفسی به تعویق انداخت.

✅تعریف بالینی مورد بیماری:

هر موردی که طبق نظر پزشک از لحاظ بالینی به عفونت سیاه سرفه مشکوک باشد ویا هر فردی که حداقل دو هفته سرفه همراه یاحداقل یکی از علایم زیر را داشته باشد :حملات سرفه قطاری( Whop)هنگام دم,استفراغ بعد از حمله.